Warsztaty konsultacyjne w ramach Forum Technopolitycznego w Łodzi
W sobotę, 27 września 2025 roku kierownik projektu, Maciej Gurtowski, poprowadził warsztaty konsultacyjne z uczestnikami Forum Technopolitycznego w Łodzi, organizowanego przez Instytut Spraw Obywatelskich.
W warsztatach uczestniczyli głównie przedstawiciele organizacji pozarządowych, działacze społeczni oraz przedstawiciele środowiska akademickiego, co sprzyjało zróżnicowanej i pogłębionej wymianie perspektyw. Prowadzący rozpoczął spotkanie od wprowadzenia, w którym wyjaśnił koncepcję zmiany podejścia do bezpieczeństwa - od tradycyjnego skupienia na zagrożeniach ku myśleniu w kategoriach odporności. Porównał ten zwrot do przemian zachodzących w innych dziedzinach: w medycynie - od koncentracji na chorobach ku podejściu holistycznemu, a w psychologii - od skupiania się na zaburzeniach ku psychologii pozytywnej. Następnie przedstawił przykłady funkcjonowania instytucji służby publicznej w wybranych krajach: Niemczech, Francji i Rosji. Uczestnicy, wyposażeni w przekazaną wiedzę, wzięli udział w grze decyzyjnej. Ich zadaniem było, w oparciu o przygotowany arkusz odpowiedzi, zaprojektowanie modelu służby publicznej dla Polski, który służyłby maksymalizowaniu odporności społecznej.
Po zakończeniu pracy grupowej głos zabrał Krzysztof J. Kwiatkowski - współprowadzący warsztat, znany ekspert w dziedzinie survivalu i autor licznych publikacji. Przedstawił on swój wybór modelu instytucji służby publicznej, odwołując się zarówno do doświadczeń survivalowych, jak i pracy z młodzieżą. Uczestnicy mogli następnie porównać swoje propozycje z rozwiązaniami zaprezentowanymi przez eksperta.
Zwieńczeniem warsztatu była dyskusja, w której poruszono m.in. temat potencjału służby publicznej w przeciwdziałaniu uzależnieniom cyfrowym i od substancji psychoaktywnych, roli państwa w organizowaniu tego typu działań, historycznych przykładach służby z okresu międzywojennego oraz współczesnej roli i kondycji Ochotniczych Hufców Pracy.
W trakcie dyskusji odniesiono się również do modelu służby wojskowej i zastępczej w Finlandii, omawiając wyniki badań sondażowych dotyczących gotowości do obrony ojczyzny w Polsce i Finlandii. Uczestnicy omawiali przyczyny, dla których w Finlandii poziom deklarowanej gotowości jest znacząco wyższy niż w Polsce, wskazując m.in. na różnice w modelu wychowania obywatelskiego i zaufaniu do instytucji publicznych.
Dodatkowo omówiono niemieckie rozwiązania, w których odbycie określonego okresu służby obywatelskiej jest w niektórych przypadkach warunkiem awansu zawodowego, co stanowi interesujący przykład mechanizmów łączących służbę publiczną z rozwojem kariery.