Warsztaty partycypacyjne z wykorzystaniem gry decyzyjnej w ramach Akademii Dobrego Obywatela
W dniu 26 października 2025 r. w Konstancinie-Jeziornej odbyły się warsztaty projektowe realizowane w ramach projektu „Model powszechnej służby publicznej dla Polski”, przeprowadzone z wykorzystaniem narzędzi partycypacyjnych w postaci gry decyzyjnej.
Warsztaty zorganizowano dla uczestników Akademia Dobrego Obywatela, wśród których znaleźli się studenci i doktoranci, w tym osoby aktywnie zaangażowane w działalność społeczną i obywatelską. Spotkanie miało charakter warsztatów konsultacyjnych i służyło aktywnemu testowaniu założeń projektowanego modelu służby publicznej z udziałem przyszłych liderów opinii i animatorów życia obywatelskiego. Warsztaty rozpoczęły się od wykładu wprowadzającego, który wygłosił kierownik projektu dr Maciej Gurtowski. Przedstawił on ideę utworzenia w Polsce instytucji powszechnej służby publicznej w formule obywatelskiej służby młodych, osadzając ją zarówno w aktualnych wyzwaniach społecznych, jak i w szerszym kontekście porównawczym. W tej części omówione zostały funkcjonujące rozwiązania instytucjonalne w wybranych państwach – we Francji, Niemczech oraz Rosji – ze szczególnym uwzględnieniem ich celów, logiki organizacyjnej, mechanizmów rekrutacji oraz społecznych skutków wdrożenia.
Istotnym elementem wystąpienia było zaprezentowanie teoretycznego modelu służby publicznej opracowanego w ramach projektu, ujętego w postaci zestawu kluczowych zmiennych decyzyjnych. Model ten stanowił punkt wyjścia do części warsztatowej i obejmował m.in. takie wymiary jak: wiek uczestników, stopień dobrowolności, charakter służby (cywilny lub militarny), struktura organizacyjna, relacja z państwem, miejsce odbywania służby, kwestie wynagrodzenia, umundurowania oraz element cyfrowego detoksu. Uczestnikom przedstawiono zadanie polegające na zaprojektowaniu własnego modelu instytucji typu civic service, której celem byłoby wzmacnianie odporności społecznej w Polsce.
Po części wprowadzającej rozpoczęła się właściwa faza warsztatowa z elementami gry decyzyjnej. Uczestnicy zostali podzieleni na cztery zespoły robocze, z których każdy pracował nad autorskim modelem służby obywatelskiej. Praca zespołowa polegała na dokonywaniu wyborów w ramach zaproponowanej matrycy decyzyjnej, nanoszeniu ich na specjalnie przygotowane arkusze warsztatowe oraz na wspólnym uzgadnianiu konsekwencji poszczególnych rozwiązań. Każda grupa była zobowiązana nie tylko do zaprojektowania spójnego modelu instytucjonalnego, lecz także do nadania mu nazwy oraz wskazania kluczowych obszarów działania.
Integralnym elementem warsztatów była prezentacja wypracowanych modeli na forum plenarnym. Uczestnicy uzasadniali swoje decyzje projektowe, odwołując się do aktualnych problemów społecznych, własnych doświadczeń oraz intuicji dotyczących funkcjonowania państwa i społeczeństwa obywatelskiego. W drugiej części spotkania kierownik projektu zaprezentował model służby publicznej opracowany przez zespół projektowy, szczegółowo uzasadniając przyjęte w nim rozwiązania i porównując je z propozycjami zespołów roboczych.
Końcowym etapem warsztatów była wspólna analiza stopnia zbieżności i rozbieżności pomiędzy modelami zaproponowanymi przez uczestników a modelem projektowym. Dyskusja koncentrowała się na identyfikacji źródeł podobieństw oraz różnic – zarówno tych wynikających z odmiennych doświadczeń społecznych uczestników, jak i z różnego rozumienia roli państwa, obowiązku obywatelskiego i mechanizmów budowania odporności społecznej.
Przeprowadzone warsztaty potwierdziły wysoką użyteczność narzędzi partycypacyjnych, w tym gry decyzyjnej, jako metody konsultowania i testowania założeń projektowych. Jednocześnie pokazały, że koncepcja powszechnej służby publicznej stanowi dla młodych, zaangażowanych obywatelsko uczestników istotny punkt odniesienia w refleksji nad przyszłością państwa, wspólnoty i odpowiedzialności obywatelskiej.